Klimaatonderwijs op scholen in Lagos
Kayode Ogunleye is medeoprichter van ECO Learn Nigeria, een door jongeren geleide organisatie die streeft naar universele toegang tot klimaatonderwijs tegen 2030. Het traint leraren in de hele staat Lagos om klimaatonderwijsambassadeurs te worden, die vervolgens hun leerlingen begeleiden bij schooltuinen, recycling- en waterbesparingsprojecten. Natuurgebaseerde oplossingen zijn hier niets nieuws, zegt Kayode: ze hebben altijd al bestaan binnen Nigeriaanse gemeenschappen.
Kayode Ogunleye (30) is de medeoprichter en teamleider van het ECO Learn Nigeria-initiatief. Hij studeerde in Lagos en is advocaat, evenals de Directeur Programma's en Operaties bij het Youth Sustainable Development Network (YSDN).
Al meer dan een decennium is Kayode actief op het gebied van sociale impact. Hij begon zijn carrière in een betaalde functie tijdens zijn studie, en verschoof later naar vrijwilligerswerk en maatschappelijke impact.
Door een balans te zoeken tussen school en werk, vond hij geleidelijk zijn weg naar de sociale sector en klimaatactie, waarbij hij zich inzet voor het creëren van een blijvende impact.
Urgentie als drijfveer voor verandering
Omdat hij uit Nigeria komt, weet Kayode goed hoe moeilijk het kan zijn om gepassioneerd te blijven in een samenleving die nog in ontwikkeling is en die werkt om vele uitdagingen te overwinnen. “Maar wanneer je duidelijk bent over wat je wilt bereiken, waar je naartoe wilt en hoe je werk een verschil kan maken, houdt dat bewustzijn je gemotiveerd en gefocust.”
Hoe blijft hij gemotiveerd in een vakgebied dat overweldigend kan aanvoelen? Kayode herinnert zichzelf eraan dat de langetermijndoelen veel waardevoller zijn dan de kortetermijndoelen. Hij legt uit dat hij in staat is om de barrières en uitdagingen te overwinnen die hem zouden kunnen ontmoedigen, vanwege de visie die hij heeft voor zijn gemeenschap en zijn land.
Hij benadrukt het belang voor jongeren om betrokken te zijn bij klimaatactie gezien de urgentie. “De tijd om te handelen is nu. Wij als jongeren zijn getuige van de nadelige effecten van klimaatverandering en andere maatschappelijke problemen van dichtbij. Als we niet snel en collectief handelen, is onze wereld mogelijk niet langer leefbaar in de komende 10 tot 15 jaar. Klimaatverandering heeft vandaag de dag al invloed op ons leven, stel je voor hoe ernstig het kan worden als we passief blijven.”
Hij herinnert zich de hevige regenval in Lagos in oktober, toen overstromingen hele wijken ontregelden, een levendige herinnering aan wat er op het spel staat.
“We kunnen de verantwoordelijkheid niet alleen bij de oudere generaties leggen. Wij, de jeugd, moeten verantwoordelijkheid nemen, actie ondernemen en betrokken zijn. Als wij het niet doen, zal niemand anders het voor ons doen.” Hij beschrijft hoe het om deze reden cruciaal is om doelen af te stemmen en samen te werken om een toekomst te creëren ‘waarin de samenleving en onze planeet leefbaar blijven voor iedereen’.
Over ECO Learn Nigeria
Als teamleider voor ECO Learn Nigeria ligt de focus van Kayode op deze door jongeren geleide organisatie. Deze organisatie richt zich op het waarborgen van universele toegang tot klimaatonderwijs tegen 2030 door middel van curriculumintegratie, belangenbehartiging en duurzame gemeenschapsprojecten.
Het begon met sessies voor capaciteitsopbouw voor leraren in de hele staat Lagos. Daar werden leraren opgeleid om klimaatonderwijsambassadeurs te worden. Tijdens deze sessies ondergaan ze een strenge trainingsbeoordeling, waarbij ze leren hoe ze duurzaamheids- en klimaatconcepten in hun lessen in de klas kunnen integreren. Na de training brengen deze onderwijzers wat ze hebben geleerd rechtstreeks naar hun scholen, waarbij ze leerlingen begeleiden bij projecten zoals schooltuinen, recyclinginitiatieven en waterbesparingscampagnes.
Om het begrip en de betrokkenheid van de leerlingen te meten, organiseren ze wedstrijden en evaluatiesessies. Deze activiteiten moedigen leerlingen aan om kritisch na te denken, duurzaam te handelen en eigenaarschap te nemen over hun omgeving. De afgelopen twee jaar zijn de resultaten opmerkelijk geweest. “We hebben gezien dat leraren kampioenen van klimaatonderwijs worden en dat leerlingen het leiderschap nemen in duurzaamheidsprojecten binnen hun scholen en gemeenschappen. Deze succesverhalen inspireren ons om ons werk verder uit te breiden, meer scholen, meer leraren en uiteindelijk meer jongeren in heel Nigeria te bereiken,” legt Kayode uit.
Integratie van natuurgebaseerde oplossingen
De organisatie richt zich ook sterk op natuurgebaseerde oplossingen. “Natuurgebaseerde oplossingen zijn nieuw voor ons, ze hebben altijd al bestaan binnen onze gemeenschappen hier in Nigeria. Lang voordat de term populair werd, waren mensen al bezig met activiteiten zoals boomplanten, upcyclen en het gebruik van lokale natuurlijke hulpbronnen om alledaagse uitdagingen op te lossen. Bij ECO Learn integreren we deze concepten in onze trainingssessies met leraren en leerlingen.” De organisatie helpt hen inzien dat de oplossingen die we nodig hebben vaak vlak om ons heen zijn, binnen onze eigen omgeving. “Door het idee van natuurgebaseerde oplossingen te verbinden met wat mensen al weten en doen, wordt het voor hen veel gemakkelijker om zich met deze concepten te identificeren en ze in het echte leven toe te passen.”
Wanneer leraren en leerlingen bijvoorbeeld bomen planten, kleine tuinen aanleggen of materialen hergebruiken op hun scholen, voeren ze actief natuurgebaseerde oplossingen uit zonder het zelfs te beseffen. Deze kleine, lokale acties pakken zowel milieu- als sociaaleconomische uitdagingen aan, verbeteren de voedselzekerheid, creëren schonere ruimtes en versterken de veerkracht van de gemeenschap.
Om beleidsmakers in Lagos te betrekken, ontwikkelen ze position papers en organiseren ze beleidsdialogen om de overheid aan te moedigen duurzamere benaderingen te adopteren. “We benadrukken dat natuurgebaseerde oplossingen betaalbaar, toegankelijk en effectief zijn in vergelijking met veel kapitaalintensieve projecten die vaak buiten het bereik van gemeenschappen liggen. Persoonlijk ben ik een groot voorstander van natuurgebaseerde oplossingen, omdat ik geloof dat ze het meest praktische en inclusieve pad vooruit zijn voor een ontwikkelende samenleving als Nigeria. Ze verbinden mensen direct met hun omgeving en laten zien dat duurzaamheid niet van buitenaf hoeft te komen; het kan hier beginnen, binnen onze eigen gemeenschappen.”
Voortbouwend op deze aanpak zet de moederorganisatie, het Youth Sustainable Development Network, zich op een breder niveau actief in voor belangenbehartiging. Ze ontwikkelen beleidsaanbevelingen die gericht zijn op het beperken van activiteiten die een negatieve impact hebben op de samenleving. In het zuidoosten, legt Kayode uit, zijn bijvoorbeeld stijgende voedselprijzen en schaarste, verergerd door olielekken die de visserij beïnvloeden, kritieke uitdagingen geworden. Door middel van belangenbehartiging, met name via position papers en onderzoek, moedigen ze de overheid aan om duurzame praktijken te adopteren en verantwoordelijke partnerschappen aan te gaan met oliebedrijven en landbouworganisaties. Ons doel is om ervoor te zorgen dat hun activiteiten de lokale gemeenschappen geen schade toebrengen. “Door gebruik te maken van op onderzoek gebaseerde aanbevelingen, creëren we richtlijnen die niet alleen duurzaam zijn, maar ook waardevol voor zowel de overheid als de bevolking.”
Kayode uitte zijn opluchting dat zijn zorgen werden begrepen, waarbij hij de druk benadrukte die stijgende voedselprijzen op lokale gemeenschappen leggen. Hij merkte op dat velen niet de middelen hebben om de schadelijke effecten van oliebedrijven aan te pakken, vooral in riviergebieden waar waterlichamen ernstig zijn aangetast.
Sommige bedrijven overwegen zelfs Nigeria te verlaten op zoek naar gunstigere omgevingen in het buitenland. “Recent overheidsbeleid heeft geen faciliterende omgeving geboden voor bedrijven om duurzaam te opereren, wat organisaties ertoe aanzet om kansen te zoeken in regio's zoals het Midden-Oosten, Europa of andere delen van de wereld. Deze exodus onderstreept een bredere uitdaging: het gebrek aan een gunstige omgeving in Nigeria voor zowel bedrijven als lokale gemeenschappen om duurzaam te kunnen floreren. Als inwoners van de Federale Republiek Nigeria is dit een dringende zorg die een directe impact heeft op onze sociaaleconomische stabiliteit en langetermijnontwikkeling.”
Expansie en samenwerking met de overheid
Over Kayode's huidige baan bij ECO Learn en of hij steun voelt van de Nigeriaanse overheid, merkt hij op: “ECO Learn Nigeria is momenteel actief in Lagos, maar we hebben plannen om uit te breiden naar andere steden en staten in het hele land. We hebben een voorstel ingediend bij het Consulaat van Nederland in Lagos en kijken uit naar hun goedkeuring. Ons doel is om ons project op te schalen naar ongeveer vijf extra staten, voornamelijk in de zuidwestelijke en zuidoostelijke regio's van Nigeria. Het idee is om de waarden en de impact die we in Lagos hebben laten zien, uit te breiden naar andere regio's waar er minder bewustzijn en blootstelling is aan klimaatonderwijs en duurzame ontwikkeling.” Door middel van expansie hopen ze volgens hem meer partnerschappen en samenwerkingen op te bouwen die ons zullen helpen een sterk en effectief opschalingsproces te creëren.
Wat de Nigeriaanse overheid betreft, merkt hij op dat hun betrokkenheid voornamelijk oppervlakkig is. “Er is heel weinig dat we kunnen doen zonder hun goedkeuring, dus we zorgen er altijd voor dat ze op de hoogte zijn van onze activiteiten. Dit is vooral belangrijk om veiligheidsredenen; overheidssteun helpt om elke vorm van intimidatie of obstructie te voorkomen terwijl we ons werk doen. Hoewel de overheid vanwege beperkte capaciteit geen aanzienlijke financiële of materiële middelen verstrekt, zijn ze ondersteunend in het verlenen van toestemming, veiligheid en mogelijkheden om in een veilige omgeving te werken. Voor financiering en capaciteitsopbouw vertrouwen we echter grotendeels op onze eigen inspanningen en partnerschappen met andere organisaties.”
Context en impact
Kayode haalt vreugde uit ECO Learn door de impact op onze gemeenschap, door te zien hoe individuen alles wat ze hebben geleerd of persoonlijk hebben ervaren via ons initiatief toepassen om beter en duurzamer te leven, wat op de lange termijn een positieve invloed heeft op onze samenleving.
Jeugd en klimaatactie
Zijn mantra is simpel: “de tijd om te handelen is nu.” Er is geen reden meer om uitstel te vertonen. De samenleving is de afgelopen tien jaar drastisch veranderd en de uitdagingen waar we vandaag de dag voor staan, worden alleen maar urgenter. Bij elk moment dat we uitstellen, worden de nadelige effecten van klimaatverandering en andere maatschappelijke problemen groter, en de onzekerheid over de toekomst neemt toe.
Als jonge, gepassioneerde en energieke individuen hebben we de kracht om een verschil te maken. Het is cruciaal dat we nu naar voren stappen, initiatief nemen en duurzame oplossingen implementeren om de dringende problemen om ons heen aan te pakken. Wachten helpt niet. De beste tijd om te handelen is vandaag, niet morgen. Deze mindset is wat mij gemotiveerd en gefocust houdt op klimaatactie.
Uit het COP30-verhalenboek van Jonge Klimaatbeweging (2025). Tekst: Stephanie Okafor, Lot Schuijer.
Reacties